Ông già và biển cả: Coi TV thời Internet

Cùng với Zalo, YouTube là ứng dụng mà người già ở Việt Nam sử dụng nhiều nhất. Bởi vì nó dễ xài, về hưu rồi nhiều thời gian rảnh mở YouTube lên coi để giải trí. YouTube còn có ưu thế hơn nhiều ứng dụng khác ở chỗ nó có thể xem được trên smart TV.

Ảnh minh họa. Nguồn: crestwoodmanoronline.org

Thử làm một cái khảo sát nhỏ coi người già ở Việt Nam sử dụng YouTube ra sao nghen.

Rừng phong thu đã nhuốm màu quan san

Lá phong trên quốc kỳ Canada

Nhắc đến lá phong, người ta lại nghĩ ngay tới Canada. Bởi vì chiếc lá phong là biểu tượng chính thức trên quốc kỳ Canada, được phê duyệt năm 1965).

Có nhiều lý do khiến cho chiếc lá phong xuất hiện trên quốc kỳ Canada, nhưng tui sẽ không bàn ở đây. Điều tui muốn nhắc là cây phong là cây bản địa cực kỳ đặc trưng của Canada.

Trên thế giới có khoảng 150 loài phong thì Canada sở hữu ít nhất 10 loài phong bản địa mọc tự nhiên. Trong đó nổi tiếng nhất là loài Sugar Maple (Acer saccharum - Phong đường), nguồn cung cấp siro phong nổi tiếng thế giới.

Ông già và biển cả: Không biết gì, nhưng biết Zalo

Trong số các ứng dụng Internet mà các ông già bà cả biết và thường dùng nhất có lẽ là ứng dụng nhắn tin, gọi điện mà tiêu biểu là Zalo và ứng dụng xem video mà tiêu biểu là YouTube. Một thứ dùng để liên lạc, một thứ dùng để giải trí, cái nào cũng thường xuyên cần thiết trong cuộc sống người già. Trong bài này ta hãy xét trước đến các ứng dụng nhắn tin, gọi điện.

Các ứng dụng cung cấp dịch vụ tin nhắn, cuộc gọi thoại/video dựa trên nền tảng mạng Internet chứ không thông qua hạ tầng mạng viễn thông truyền thống (như SMS hay cuộc gọi SIM thông thường) được gọi chung là ứng dụng OTT (Over-The-Top application). Ấy là ta dùng đúng thuật ngữ chuyên môn để gọi cho đúng và ngắn gọn thôi, chớ mấy ông già (và không chỉ ông già) chỉ dùng các ứng dụng ấy thôi chớ không hề biết cái tên OTT của nó.

Cho đến nay, Zalo là ứng dụng OTT được dùng phổ biến nhất tại Việt Nam

Dễ hiểu vì sao các OTT được dùng nhiều, vì nhu cầu liên lạc của mọi người rất lớn. mà qua OTT tiền cước phí là bằng 0 so với cước điện thoại.

Lão tiền bối đến Lạc Hư cổ trấn

Đà Lạt ngày nay có rất nhiều điểm du lịch mới (và điểm du lịch cũ được làm mới) khiến những người quyến luyến với Đà Lạt xưa sẽ ngỡ ngàng và tiếc nhớ khi tìm về chốn cũ.

Một trong những xu hướng tạo nên điểm du lịch mới là tạo nên các phim trường để du khách - nhất là giới trẻ - tới để check in, chụp hình sống ảo. Người hoài cổ tới đây sẽ thất vọng khi những gì xa xưa gắn với kỷ niệm của mình đã không còn nữa và buông lời chê trách: Tất cả đều là giả tạo! Thế nhưng với người trẻ, đây là những khung cảnh, những khung hình đẹp tuyệt vời.

Lạc Hư cổ trấn. Ảnh: Phạm Hoài Nhân

Trảng nước

Ở Đồng Nai có nhiều địa danh có chữ Trảng, như: huyện Trảng Bom, phường Trảng Dài (thuộc TP Biên Hòa cũ), ấp Trảng Táo (thuộc huyện Xuân Lộc cũ). Ngoài Đồng Nai thì có huyện Trảng Bàng (cũ) ở Tây Ninh.

Tự điển tiếng Việt (Viện Ngôn ngữ học) định nghĩa: Trảng là khoảng đất rộng giữa rừng hoặc giữa hai khu rừng. Bùi Đức Tịnh (trong Lược khảo nguồn gốc địa danh Nam bộ) thì giải thích: Trảng là chỗ trống trải vì không có cây mọc, ở giữa một khu rừng hay bên cạnh một khu rừng.

Ông già và biển cả: Book Grab cho ông già

Lão Đại sử dụng xe công nghệ như thế nào?

Ngay từ khi mới có xe công nghệ, Lão Đại bạn tui đã dứt khoát tuyên bố sẽ không sử dụng phương tiện di chuyển này. Lý do thứ nhất, theo như Lão nói là giá cước của nó chắc chắn sẽ rất cao so với xe ôm, bởi vì thay vì trả tiền trực tiếp cho thằng cha xe ôm nay lại phải qua trung gian cái "thằng công nghệ" nữa khiến giá thành đội lên. Lý do thứ hai là dù quãng đường ngắn xe sẽ chạy vòng vòng để tính tiền cước của mình cao (?).

Đội quân xe công nghệ tại Việt Nam hiện nay vô cùng đông đúc, thế nhưng số người già tự đặt xe cho mình lại rất ít.

Ông già và biển cả: Đường đi trong miệng hay trong Google Maps?

Ở Việt Nam, mọi người xài Google Maps thường xuyên như ăn cơm bữa

Google Maps là một trong những ứng dụng thịnh hành nhất trên thế giới, với lượng người dùng hàng tháng (MAU: Monthly Active User) đạt trên 2 tỷ người. Với dân số thế giới đạt khoảng 8,3 tỷ người, tỷ lệ MAU của Google Maps chiếm khoảng 24% dân số toàn cầu.

Ở Việt Nam, số người dùng hoạt động hàng tháng của Google Maps đạt khoảng 45 - 48 triệu người. Với quy mô dân số Việt Nam hơn 102 triệu người, MAU của Google Maps tại Việt Nam chiếm khoảng 44% - 47% tổng dân số, gần gấp đôi tỷ lệ trung bình của thế giới.

Chế độ xem đường phố (street view) của Google Maps tại Quảng trường Sông Phố, Biên Hòa

Ông già và biển cả - Thanh toán online và thương mại điện tử (2)

Lão Đại như đã kể trong bài trước là một trường hợp hơi quá đáng (nhưng có thiệt 100% chớ không phải tui bịa ra), số còn lại không đến nỗi dị ứng với thanh toán online và thương mại điện tử như vậy nhưng rất ngại ngùng khi phải tiếp xúc với chúng.

Không có số liệu thống kê chính thức, nhưng theo quan sát của riêng tui với bạn bè đồng trang lứa (trên 65 tuổi) thì ít nhất là 70 - 80% trong số họ không mặn mà hoặc không biết dùng thương mại điện tử. Theo tui có 3 lý do dẫn đến tình trạng này: không quen, không thích và sợ.

Ảnh minh họa tạo bởi Gemini

Ông già và biển cả - Thanh toán online và thương mại điện tử

Trong những câu chuyện tui sắp kể từ đây, nhân vật ông già là những người tui quen, tui biết hoặc chỉ tình cờ gặp, tui gọi chung bằng một tên là Lão Đại cho tiện nghen.

Lão Đại đã về hưu rồi. Lương hưu được chuyển khoản vô tài khoản cá nhân của ổng. Như vậy, ít nhiều gì cũng có dính chút tới Internet, như người ta nói "có tiếp cận Internet".

Đi uống cafe với Lão Đại, tui hỏi ổng: Thu nhập (lương hưu) được chuyển vô tài khoản rồi, vậy chắc tiêu xài anh cũng thanh toán online hết hả?

Ông già và biển cả - Thanh toán online và thương mại điện tử. Minh họa của ChatGPT

Nghĩ về 3 ngôi Chùa Bà Châu Đốc

Ở Việt Nam có tới 3 ngôi Chùa Bà Châu Đốc. Ngôi có thể coi là Chùa Bà Châu Đốc nguyên gốc chính là ngôi ở Châu Đốc, dưới chân núi Sam. Chùa Bà Châu Đốc 2 ở Nhà Bè và Chùa Bà Châu Đốc 3 ở quận 9 (các địa danh hành chánh Châu Đốc, Nhà Bè, quận 9 nói theo tên cũ cho dễ hình dung, lát nữa sẽ ghi địa chỉ mới cho chính xác).

Điều thú vị là cả 3 ngôi Chùa Bà Châu Đốc này không có ngôi nào thật sự là Chùa Bà Châu Đốc hết, kể cả ngôi Chùa Bà Châu Đốc zin!

Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam - Châu Đốc. Ảnh: Phạm Hoài Nhân

Thác Prenn thôi đã thôi rồi, nước mây man mác ngậm ngùi lòng ta

Thác Prenn nằm bên QL 20, dưới chân đèo Prenn, ở cửa ngõ vô Đà Lạt, cách trung tâm Đà Lạt khoảng 10 km. Hồi nào giờ tui và gia đình vẫn thường ghé vô đây chơi trước khi vô Đà Lạt hoặc khi rời Đà Lạt thì ghé vô chơi một chút trước khi thẳng tiến về nhà. Giá vé vô cổng khu du lịch thác Prenn tăng dần theo thời gian, từ 10.000 đ/người năm 2000 lên 20.000 đ/người năm 2010, rồi 50.000 đ khoảng năm 2020 trở đi. Ừ thì cũng phải thôi, vật giá leo thang mà. Nếu mình vô đó chỉ ngắm thác, đi lang thang chụp hình thì giá đó hợp lý vì khu vực thác rộng mênh mông và vô vàn cảnh đẹp. Chỉ khi nào mình sử dụng thêm dịch vụ nào thì trả tiền thêm cho dịch vụ đó.

Chuyện cái linga

Từ lâu rồi, tui đã biết ở Cát Tiên có một bộ linga - yoni lớn nhất Việt Nam. Linga cao 2,1 met, yoni là một hình vuông mỗi cạnh 2,26 met. Bộ linga-yoni này không chỉ to nhất Việt Nam mà còn to nhất Đông Nam Á, được khai quật tại Cát Tiên năm 2006.

Vốn là người háo danh, thấy bộ linga - yoni này được phát hiện tại Cát Tiên, tui nghĩ ngay tới Vườn quốc gia Nam Cát Tiên thuộc tỉnh Đồng Nai quê mình, vậy là Đồng Nai có cái linga bự nhất. Tui... ngạo nghễ tự hào lắm!

Dè đâu hổng phải vậy, vườn quốc gia Cát Tiên thuộc tới 3 tỉnh: Lâm Đồng, Đồng Nai, Bình Phước. Nam Cát Tiên thuộc Đồng Nai thiệt, nhưng nơi khai quật bộ linga-yoni nói trên (và nhiều cổ vật quý khác) là thánh địa Cát Tiên, thuộc tỉnh... Lâm Đồng. Vậy là Đồng Nai mất kỷ lục Linga bự về tay Lâm Đồng!

Google ra mắt các giải pháp mua sắm mới nhằm thúc đẩy thương mại video và quan hệ đối tác giữa thương hiệu - nhà sáng tạo tại Đông Nam Á

• Chuyển đổi nhu cầu mua sắm thành doanh số trực tiếp với Bộ giải pháp Truyền thông Thương mại (Commerce Media Suite)

• Nâng cao tiếng nói uy tín của các nhà sáng tạo thông qua Trung tâm hợp tác với nhà sáng tạo

• Đẩy mạnh hợp tác tiếp thị liên kết YouTube Shopping: Giải pháp tiên phong tại Đông Nam Á nhằm xây dựng hệ sinh thái, bắt đầu bằng việc hỗ trợ các sàn thương mại điện tử thúc đẩy các nội dung tiếp thị liên kết

Google Marketing Live 2026. Ảnh: Google

Những vấn đề với hệ thống cảnh báo động đất

Vài mươi giây cảnh báo có giúp ích được gì không?

Không ít người thắc mắc: Hệ thống cảnh báo động đất chỉ có thể báo trước động đất khoảng vài mươi giây cho đến một vài phút. Liệu rằng khoảng thời gian ngắn ngủi ấy có giúp ích được gì không?

Hệ thống cảnh báo động đất trên Android đã cung cấp những giây quý báu để cứu nạn trong vụ động đất tại Venezuela. Ảnh minh họa của Xiaomi.

Chiếc smartphone có thể cứu bạn khỏi thảm họa động đất?

Trận động đất kép xảy ra tại Venezuela lúc 18:04 ngày 24/6 vừa qua là một thiên tai khốc liệt bậc nhất tại đất nước này. Bên cạnh những tổn thất nặng nề về người và tài sản, người ta nhắc nhiều đến hiệu quả của Hệ thống cảnh báo động đất của Google, bởi nếu không có hệ thống này hậu quả sẽ thảm khốc hơn rất nhiều.

Hình ảnh động đất ở Venezuela. Nguồn: Frederico Parra—AFP/Getty Images