Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam đã tồn tại hơn 200 năm rồi ở Châu Đốc. Thế rồi từ khoảng sau năm 1990, ở Nhà Bè có một ngôi miếu bỗng nhiên được người dân gọi là Chùa Bà Châu Đốc 2, . Sau đó ít lâu, lại thêm một ngôi chùa Bà khác xuất hiện ở Thủ Đức với danh xưng là Chùa Bà Châu Đốc 3.
Hồi lâu rồi, tui đã kể về chùa Bà Châu Đốc 3, bài viết tại đây. Bữa nay xin nói về Chùa Bà Châu Đốc 2.
Chùa Bà Châu Đốc 2 nằm trong hẻm 2864 đường Huỳnh Tấn Phát, xã Phú Xuân, TPHCM (trước đây là xã Phú Xuân, huyện Nhà Bè). Khá dễ nhận ra khi đi trên đường Huỳnh Tấn Phát, vì gần đó có khá nhiều điểm giữ xe với những tấm bảng nguệch ngoạc Giữ xe Chùa Bà. Đến đầu hẻm 2864 có bảng ghi Miếu Ngũ Hành, đi khoảng vài trăm mét đến cuối hẻm (bờ sông) thấy có bảng Miếu Ngũ Hành như trên hình là tới.
Cổng ở đầu hẻm cũng ghi Miếu Ngũ Hành. Ảnh: Google Maps
Hẻm 2864 đường Huỳnh Tấn Phát, đi xuống bờ sông. Ảnh: Phạm Hoài Nhân
Như ta thấy, tên chính thức nơi đây là Miếu Ngũ Hành, thể hiện qua cổng ở đầu hẻm và cổng miếu. Ngoài ra, hướng sông cũng có một bảng tên nữa, vẫn là Miếu Ngũ Hành.
Bảng tên ở phía sông cũng ghi là Miếu Ngũ Hành. Ảnh: Phạm Hoài Nhân
Vậy miếu này hình thành từ bao giờ và do đâu mà có tên Chùa Bà Châu Đốc 2?
Theo các tư liệu địa phương, xưa kia đây chỉ là một ngôi miếu nhỏ dựng bằng lá dừa nước ven sông Soài Rạp để thờ cúng những người chết đuối hoặc những vong hồn vô chủ trôi dạt vào ngã ba sông gần đó. Đến khoảng thập niên 1980–1990, miếu được mở rộng, tôn tạo và lập Ban Hương hội quản lý.
Theo một vài trang web và hỏi thăm một vài người dân ở đây vì sao có tên Chùa Bà Châu Đốc 2, tui được cho biết là Ban Hương hội miếu đã đi An Giang xin phép Miếu Bà Chúa Xứ (tức Chùa Bà Châu Đốc) và được nơi này đồng ý cấp phép làm cơ sở 2 nên gọi là Chùa Bà Châu Đốc 2.
Chính diện Miếu Ngũ Hành, ta thấy thờ Bà Chúa Xứ Nguyên Nhung. Ảnh: PHN
Tui không tin có sự xin phép và cấp phép kỳ quái như vậy, và cho rằng tên Chùa Bà Châu Đốc 2 chỉ là tên do dân gian tự gọi thôi. Có thể diễn giải như sau:
Miếu Bà Chúa Xứ ở Châu Đốc nổi tiếng khắp cả nước về việc cầu tài lộc, làm ăn, "cầu được ước thấy". Khi miếu Ngũ Hành ở Nhà Bè được tôn tạo, nhiều tiểu thương và người dân đến đây cầu xin làm ăn, may mắn cũng thấy linh nghiệm. Người này truyền tai người kia rằng "Bà ở đây linh thiêng không khác gì dưới Châu Đốc". Để thuận tiện và như một cách "định vị" sự linh thiêng đó, người dân Sài Gòn và các vùng lân cận đã tự động gọi nơi này là Chùa Bà Châu Đốc 2 (với hàm ý đây là "văn phòng 2" của Bà Chúa Xứ Châu Đốc tại ngay lòng Sài Gòn, giúp người đi lễ không cần phải đi tới tận Châu Đốc).
Ờ, vậy bây giờ kêu là Miếu Ngũ Hành cho chính danh hay kêu là Chùa Bà Châu Đốc 2 cho bình dân đây ta? Thôi, tui cứ kêu là Chùa Bà Châu Đốc cho giống với bà con nghen.
Hiện nay, Miếu Bà Châu Đốc 2 sở hữu một khuôn viên khá rộng lớn và thoáng đãng tiếp giáp với bờ sông, ước khoảng hàng ngàn mét vuông.
Với tên gọi Miếu Ngũ Hành, đối tượng thờ chính của chùa Bà Châu Đốc 2 là 5 bà Ngũ hành. Ban đầu chắc miếu cũng chỉ thờ 5 bà như nhiều miếu ngũ hành ở khắp nơi trên cả nước. Rồi theo thời gian, với sự linh ứng của Bà người ta mới góp công góp của xây dựng miếu chính bề thế hơn, đồng thời phối thờ thêm nhiều vị thần thánh khác.
Ngũ Hành nương nương
Một sĩ tử đang khấn vái 5 Bà Ngũ Hành. Ảnh: PHN
Sự xuất hiện của Tổ sư Tà Cú khá lạ lẫm. Ảnh: PHN
Do sự phát triển tự phát như vậy nên các thành phần thờ tự trong khuôn viên miếu khá... lung tung. Chẳng hạn ngoài 5 Bà Ngũ Hành lại còn có Bà Chúa Xứ, Chúa Xứ Nguyên Nhung... rồi còn có Linh Sơn Thánh Mẫu.
Linh Sơn thánh mẫu. Ảnh: PHN
Thần Nông
Thần Tài và Thổ Địa. Ảnh: PHN
Cửu huyền thất tổ. Ảnh: PHN
Quan Thánh đế quân và Bí Kíp Phật tổ. Ảnh: PHN
Hiệp Thiên Cung. Ảnh: PHN
Quan Thánh đế quân ngồi kế bên Phật tổ, rồi lại có Thần Tài, Ông Địa Tà Lơn, Thần Nông... Lại có Cửu huyền thất tổ. Và lạ hơn nữa có cả Tổ sư Tà Cú!
Giống những nơi thờ cúng các vị nữ thần khác như Miếu Bà Chúa Xứ Châu Đốc, Dinh Cô... ở chùa Bà Châu Đốc 2 cũng có gian nhà chứa áo mão của (các) Bà do khách thập phương cúng.
Áo mão của Bà. Ảnh: PHN
Khuôn viên phía sau có một sàn bê tông kiên cố nhô ra sát mép nước sông Soài Rạp, trang bị lan can an toàn. Nơi đây diễn ra hoạt động phóng sanh chim, cá của ngư dân và khách hành hương. Và cũng là nơi... uống cà phê.
Trong cái tên Chùa Bà Châu Đốc mà dân gian đặt cho Miếu Ngũ Hành thì chỉ có chữ Bà là đúng, còn nơi đây không phải chùa, cũng không phải Châu Đốc. Còn hơn vậy nữa, người dân đổ về Miếu Bà Châu Đốc 2 ở Nhà Bè đông nghẹt không phải xuất phát từ nhu cầu tìm hiểu triết lý tôn giáo, cũng không hẳn vì lòng tôn kính các vị thần linh có tượng thờ tại đó. Động lực lớn nhất dẫn dắt họ chính là niềm tin thực dụng về sự "cầu được ước thấy" và nhu cầu tâm linh mang tính "xin - cho". Tiểu thương, chủ doanh nghiệp đến để cầu tài lộc, hanh thông buôn bán; người dân cầu gia đạo bình an, tai qua nạn khỏi; học sinh cầu đi thi đạt kết quả khả quan...
Chùa Bà Châu Đốc 2 luôn có đông người tới van vái, cầu xin. Ảnh: PHN
Phạm Hoài Nhân
Hay quá, đa tạ tác giả (Y)
Trả lờiXóa