Ngày xưa có tỉnh Phước Tuy

3 bài viết gần đây tui viết về những điểm nổi tiếng ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ là Phước Tỉnh, Phước Hải và Phước Bửu. Cả 3 địa danh đều bắt đầu bằng chữ Phước. Còn hơn vậy nữa, rất nhiều địa danh khác ở Bà Rịa - Vũng Tàu cũng bắt đầu bằng Phước. Đến nỗi người ta phải đặt câu hỏi: Vì sao nơi đây nhiều Phước quá vậy? 

Vũng Tàu xưa thuộc tỉnh Phước Tuy

Ờ, cái chuyện này kể ra cũng có nguồn gốc xa xôi. Nếu chúng ta tìm hiểu sẽ biết rằng trước năm 1975 tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu có tên là Phước Tuy, tỉnh lỵ là Phước Lễ. Xưa hơn nữa, thời nhà Nguyễn đã có phủ Phước Tuy. Phủ Phước Tuy lúc bấy giờ bao gồm các đơn vị hành chính cấp dưới mà tiêu biểu nhất là huyện Phước An. Huyện Phước An chính là tiền thân trực tiếp của phần lớn diện tích tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu ngày nay. Ông bà, cha mẹ đã có họ Phước rồi nên con cháu tất nhiên phải mang họ Phước luôn!

Phước Bửu, biển gọi rừng xanh

Từ bãi biển Phước Hải, nếu tiếp tục đi theo bờ biển về hướng Đông Bắc ta sẽ tới Hồ Tràm. Mặc dù được biết tới sau Vũng Tàu, Long Hải khá lâu nhưng ngày nay Hồ Tràm là điểm du lịch biển nổi tiếng bậc nhất Việt Nam. Được kênh truyền hình CNN (Mỹ) bình chọn là một trong những bãi biển hoang sơ đẹp nhất thế giới, Hồ Tràm hiện nay là "thủ phủ" của các resort 5 sao và các dự án bất động sản nghỉ dưỡng đẳng cấp quốc tế.

Carmelina Beach Resort Hồ Tràm

Phước Hải, biển sóng dạt dào

Người ta thường nói đi tắm biển Vũng Tàu để chỉ đến việc đi tắm ở vùng biển quanh Vũng Tàu. Gần Vũng Tàu là Long Hải, không đông du khách như Vũng Tàu nhưng cũng là bãi tắm nổi tiếng. Kỳ thiệt, nếu nhìn vùng ven biển trên bản đồ ta thấy Vũng Tàu rồi tới Phước Tỉnh mới tới Long Hải, và sát bên Long Hải còn có Phước Hải.

Biển Phước Hải. Ảnh: Phạm Hoài Nhân.

Trong 4 vùng biển này, trừ Phước Tỉnh ít có bãi tắm nổi tiếng, 3 nơi còn lại đều là những bãi tắm lý tưởng. Thế nhưng người ta thường nói đi tắm biển Vũng Tàu, Long Hải chớ ít ai nói tắm biển Phước Hải. Thực tế thì nhiều khi người ta đi tắm biển ở Phước Hải vẫn cứ tưởng là còn ở Long Hải, vì đường bờ biển của 2 nơi này liền nhau. Đi theo tỉnh lộ 44A (con đường dọc bờ biển) từ một bãi tắm ở Long Hải qua một bãi tắm ở Phước Hải hồi nào hổng hay.

Phước Tỉnh, 300 năm đi qua trên làng chài

Hồi xưa khi tui còn ở Long Khánh, kể cả trước và sau 1975 một chút, thỉnh thoảng lại nghe nhắc tới Phước Tỉnh. Không phải chuyện gì ghê gớm, chỉ là cá biển chở từ Phước Tỉnh lên Long Khánh, Xuân Lộc bán thôi. Nghe vậy thì biết nơi đó chắc là gần Long Khánh, Xuân Lộc và dân chuyên nghề đánh cá. Dân xứ đó chắc không đến nỗi nghèo, nhưng cũng không có sang, phải đầu tắt mặt tối đánh cá để mưu sinh. Gần gần Phước Tỉnh, những địa danh Vũng Tàu, Long Hải là nơi tắm biển, vui chơi nổi tiếng từ lâu chớ có ai nhắc tới chuyện đi Phước Tỉnh tắm biển đâu?

Ghe tàu nhỏ chuyển hàng đánh bắt lên bến ở Phước Tỉnh. Ảnh: Vietnam.vn

Bẵng đi một thời gian dài, Phước Tỉnh bỗng được biết đến với nhiều danh xưng như là làng chài tỷ phú, làng chài giàu nhất Việt Nam,... Sao giàu vậy? Chuyện đánh cá là một phần, nhưng Phước Tỉnh là làng chài xưa đã 300 năm, sao xưa giờ không phải mà bây giờ lại là tỷ phú. Tò mò quá, tui tới đó chơi và tìm hiểu thêm thông tin.

Chùa Gò Kén, những chuyện thuở ban sơ

Cây kén là cây gì trong tên chùa Gò Kén?

Chùa Thiền Lâm ở Tây Ninh có tên dân gian là chùa Gò Kén, lời giải thích cho cái tên này được người dân kể lại một cách thống nhất và rõ ràng: chùa nằm trên một cái gò đất cao mọc đầy dây kén, gọi là Gò Kén.

Chùa Gò Kén 2025. Ảnh: Phạm Hoài Nhân

Không ai thắc mắc hay nghi ngờ gì về xuất xứ cái tên Gò Kén hết, nhưng dây kén là dây gì thì nhiều người không biết (trong đó có tui).

Tấm bia đá trên lưng rùa ở chùa Gò Kén

Bước vào chùa Gò Kén, ta sẽ thấy ngay trong sân chùa trước chánh điện một con rùa mang bia đá trên lưng.

Ảnh: Phạm Hoài Nhân

Điều lạ là trên bia ngoài một số chữ Hán như thường thấy trong các công trình tín ngưỡng cổ, người ta lại thấy những chữ tiếng Pháp. Bia này là gì và những chữ trên đó có ý nghĩa gì?

Chùa Gò Kén - Tây Ninh

Tui biết chùa Gò Kén đã lâu, trong ký ức của tui đây là ngôi chùa ở hơi xa trung tâm thị xã Tây Ninh và không có gì nổi bật. Vì vậy, gần đây thấy hầu hết các tour du lịch Tây Ninh đều có mục tham quan chùa Gò Kén thì tui nghĩ bụng chắc tại Tây Ninh không có điểm tham quan hấp dẫn nào ngoài núi Bà Đen và Tòa Thánh Cao Đài nên người tổ chức mới điền thêm chùa Gò Kén vô cho nó... kín tour, chớ ở đây đâu có gì đặc sắc.

Tam quan chùa Gò Kén hiện nay. Ảnh: Giang Phương, báo Thanh niên

Khi Promptography thay thế Photography

Một ngày nọ, bạn nhìn thấy một bức ảnh quá đẹp – một cụ già với những nếp nhăn sâu thẳm, ánh sáng vàng vọt đổ bóng xuống con đường mưa tầm tã – rồi kêu lên: "Má ơi, tay nhiếp ảnh gia nào, xài máy ảnh gì mà thần sầu vậy ta?". Nhưng sự thật là: Chẳng có cái máy ảnh nào cả, cũng chẳng có cụ già nào dầm mưa hết. Tất cả chỉ là sản phẩm của một thằng cha đang ngồi vắt chân lên ghế, vừa nhâm nhi ly cà phê vừa... gõ phím.

Chào mừng bạn đến với kỷ nguyên của Promptography!

Ảnh minh họa, tạo bằng Gemini