9 thg 4, 2021

Trở về "159 Thiệu Trị, Phú Nhuận"

Những ai từng là "thiếu nhi" ở Việt Nam Cộng Hòa thời kỳ đầu thập niên 1970 chắc đều biết địa chỉ 159 Thiệu Trị, Phú Nhuận ghi trên là gì. Đó chính là Tòa soạn Tuần báo Thiếu nhi do nhà văn Nhật Tiến chủ biên, ông Nguyễn Hùng Trương chủ nhiệm. Đúng như nhà báo Phạm Công Luận viết ờ đầu bài này: Địa chỉ ấy là nơi ao ước được ghé một lần trong đời của nhiều đứa học trò ham đọc sách báo ở miền Nam trong nửa đầu thập niên 1970. Tui cũng là một trong những đứa học trò như vậy. Tiếc là ở Long Khánh xa xôi nên chưa có dịp ghé đến.

Từng là một đứa nhỏ say mê đọc (và viết bài gởi) Thiếu Nhi nên đọc bài viết của anh Phạm Công Luận tui nhớ thật nhiều kỷ niệm xa xưa, và xin phép đăng lại đây để những người cùng thời cùng nhớ lại.

Phạm Hoài Nhân

Bìa báo Thiếu nhi số 1

7 thg 4, 2021

Lăng cá Ông ở Vũng Tàu

Lăng cá Ông ở Vũng Tàu nằm trong Đình thần Thắng Tam, trên đường Hoàng Hoa Thám. Đây là một quần thể kiến trúc, di tích gồm ba công trình: đình Thắng Tam, miếu Bà và lăng cá Ông. Năm 1991, cụm kiến trúc đình Thắng Tam đã được Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia.

Tam quan đình thần Thắng Tam, thành phố Vũng Tàu. Ảnh: Phạm Hoài Nhân

Theo tập quán lâu đời của cư dân biển, họ gọi cá ông (cá voi) là Ông Nam Hải. Do vậy, lăng cá Ông được gọi là Lăng Ông Nam Hải. Dưới đây là ảnh mặt tiền của Lăng Ông Nam Hải, chụp trước năm 2011 (ảnh của anh TMB, đăng trên Thời báo Kinh tế SG ngày 16/02/2010)

6 thg 4, 2021

Thăm nghĩa trang cá Ông lớn nhất Việt Nam

Trần Hưng Đạo là con đường nhựa nhỏ chạy ven biển làng chài Phước Hải (huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu). Khi đến cuối đường, ta thấy cổng một ngôi đền hướng ra biển, đó là Ngọc Lăng Nam Hải, nơi được xem là nghĩa địa cá voi lớn nhất Việt Nam.


Tục an táng và thờ cúng cá ông (cá voi) là một tín ngưỡng dân gian có ở hầu như mọi làng chài thuộc duyên hải miền Trung và miền Nam Việt Nam.

Khi người dân chài phát hiện được cá voi mắc cạn và mất, tục gọi là ông luỵ bờ thì có bổn phận chôn cất và để tang Ông như để tang chính cha mẹ mình. Xác Ông được đem tắm bằng rượu rồi liệm bằng vải đỏ. Chủ ghe hoặc 
người con trai cả của chủ ghe sẽ đứng tên để tang "ông". Sau 3 ngày chôn cất, sẽ làm lễ mở cửa mả, sau đó cúng 21 ngày, 49 ngày, 3 tháng 10 ngày, giỗ đầu... như cúng đối với cha của mình.