Từ Bảo Định Giang đến Thành Thị Nại

Bên dòng kinh Bảo Định

Tôi đến thăm nhà lưu niệm nhà văn Sơn Nam ở ấp 4, xã Đạo Thạnh, TP Mỹ Tho, sát bên bờ kinh Bảo Định. Dĩ nhiên đây là một khung cảnh thuần Nam bộ, nơi tưởng niệm một nhà văn mà tên tuổi gắn liền với vùng đất phương Nam. Ngôi nhà này do vợ chồng trưởng nữ của nhà văn xây dựng nên để tưởng nhớ cha mình: chị Đào Thúy Hằng (con gái nhà văn Sơn Nam) và anh Trần Đức Nghị.

Bên cạnh nhà lưu niệm là nhà ở của gia đình anh chị Nghị - Hằng, chính diện tầng trên của ngôi nhà này là một gian thờ tự có biển ghi Nhà thờ Cống quận công Trần Đức Hòa. Cống quận công Trần Đức Hòa là ai? Tôi không hề biết.

Anh Trần Đức Nghị - chủ nhà, và là con rể nhà văn Sơn Nam - tự hào kể:

• Cống quận công là tổ 13 đời của tôi, là một danh nhân, một tiền hiền của đất Quy Nhơn.

Anh Trần Đức Nghị (trái) đang kể về ông tổ của mình

Hãy coi như hạnh phúc!

Tèo thuộc dạng FA, chưa và chẳng biết khi nào sẽ có bồ. Vậy nên những tin nhắn mùi mẫn qua điện thoại xem như không có. Dù vậy có những tin nhắn khiến Tèo cảm thấy hạnh phúc khi nhận được, đó là tin nhắn của ngân hàng báo mới có tiền vô tài khoản. Dĩ nhiên, những tin nhắn này chỉ đến trong giờ hành chính, là giờ ngân hàng làm việc.

Nếu tin nhắn tới vào ban đêm hay ngày nghỉ là không phải tiền vô rồi. Nhưng nó là cái gì?

Cảm giác thế nào khi nhận tin nhắn lúc nửa đêm? Lo âu? Thảng thốt? Thì đúng như vậy rồi, bởi vì nếu không có chuyện nguy cấp như người thân qua đời hay bị tai nạn thảm khốc thì ai lại gọi điện hay nhắn tin vào giờ đó chứ! Đó chính là trải nghiệm của Tèo.

Một trải nghiệm khó chịu nữa là tin nhắn đến trong ngày Chủ Nhật hoặc ngày nghỉ. Mười lần như một, hễ có tin nhắn vào những ngày đó là có sự cố xảy ra ở cơ quan, Tèo là nhân viên kỹ thuật phải đi xử lý gấp. Thế là mất toi ngày nghỉ. Bực mình như vậy đó!

Nhà thờ Mằng Lăng

Nhà thờ Mằng Lăng là một ngôi nhà thờ cổ ở Tuy An, Phú Yên, được khởi công xây dựng từ năm 1892. Ngôi nhà thờ này cách thành phố Tuy Hòa khoảng 35 km về hướng Bắc, gần thắng cảnh Gành Đá Dĩa (cách khoảng 10 km), vì vậy kết hợp tham quan 2 điểm đến này là hợp lý. Nhà thờ nằm bên bờ sông Cái (sông Kỳ Lộ), nếu đi theo quốc lộ 1 từ hướng Quy Nhơn thì đến thị trấn Chí Thạnh, vừa qua cầu Ngân Sơn gặp ngã 3 rẽ trái khoảng 2 km là tới.

Đến đây ta có thể tham quan 3 trong 1 luôn đó.

1. Tham quan ngôi nhà thờ cổ trên 100 năm với kiến trúc Gothique

Nhà thờ Mằng Lăng, nhìn từ cổng

Ấp văn hóa trên Facebook

Ấp Cây Ổi triệu tập một cuộc họp đột xuất. Chủ tịch ấp Lê Cún trịnh trọng tuyên bố:

• Hiện nay, 80% hộ dân trong ấp ta đã có tài khoản Facebook, ngoài ra ta còn tạo được fanpage Ấp Cây Ổi. Điều đó chứng tỏ ấp ta đang ngày càng biết ứng dụng công nghệ hiện đại, tiến nhanh lên nếp sống văn minh. Đề nghị các bác cho một tràng pháo tay hoan nghênh.

Đợi cho tràng pháo tay rào rào kết thúc, chủ tịch Cún tiếp lời:

• Điều chưa được là trang fanpage của ấp ta chỉ có dân ấp ta bấm Thích, bọn dân ấp khác chẳng ma nào bấm Thích trang của ta cả. Chúng nó bảo rằng trang của ta ăn nói lưu manh, mất dạy, nói chung là thiếu văn hóa.

Tào lao xịt bụp

Miền Nam kêu là bông, miền Bắc gọi là hoa. Cho nên nếu miền Nam kêu là bông gì thì khi "chuyển ngữ" ra tiếng miền Bắc đổi thành hoa đó là xong ngay. Thí dụ: bông mai, bông lài, bông sen... thì đổi thành hoa mai, hoa lài, hoa sen... (bánh bông lan thì không có đổi thành bánh hoa lan).

Ấy nhưng mà có một loại bông không thể "chuyển ngữ" như vậy được. Đó là bông bụp. Đâu có thể gọi là hoa bụp được đâu nà! Nghe nó mắc cười lắm. Có người gọi là hoa bông bụp. Hic, đã hoa mà còn bông nữa! (hổng tin thì cứ search Google coi). 

Miền Bắc gọi nó là hoa dâm bụt. Người ta giải thích rằng tên này từ hoa dâng bụt mà ra, vì hoa dùng để dâng lên Bụt. Có người nói tên bắt nguồn từ hoa râm bụt vì cánh hoa như cái dù (ô) che mát cho Bụt. Có người không chịu 2 cách giải thích này bèn chế ra sự tích hoa dâm bụt rất là xxx, nhưng dzui dễ sợ (chuyện này nhiều người biết rồi nên không kể lại đây, ai chưa biết thì coi phụ lục ở dưới nghen!).

Bông bụp. Hình chôm trên mạng

Cà nghinh cà bật

Hồi tui còn nhỏ, đôi khi bị bà ngoại tui la: Làm gì mà cà nghinh cà bật vậy?

Nói thêm rằng bà ngoại là dân miền Tây, nên chắc cà nghinh cà bật là tiếng miền Tây. Có ai giải thích mấy chữ đó nghĩa là gì đâu, có điều căn cứ vô điệu bộ của mình lúc bị la và mấy chữ cà - nghinh - bật mà đoán nghĩa như sau:

Đó là điệu bộ lấc cấc, vênh váo của kẻ tự cho rằng mình hay lắm, động tác thì có phần lật bật như... con lật đật.

Sự tích Hòn vọng… phu

Năm 2515, một phát hiện gây chấn động trong giới khoa học. Trong khi xây dựng các công trình mới, người ta phát hiện dấu vết của một đô thị cổ cách đây năm thế kỷ. Địa điểm khai quật được xác định là khu vực Sài Gòn của 500 năm trước.

Ngoài những giá trị lịch sử của di tích, có một hiện tượng mà các nhà khảo cổ không lý giải được: Người ta tìm thấy vô số khối đá có hình dạng người với dáng vẻ đang mong đợi điều gì đó rải rác khắp nơi trong khu vực đô thị cổ.

Trong chùa có cái linga!

Thiệt ra "tâm nguyện" của tui là đặt tựa bài này thành "Trong chùa có tượng con c...", nhưng sợ mọi người nói là báng bổ nơi thờ tự (lại sợ bị phạt vì tội dùng từ tục tĩu nữa), nên đành đặt "Trong chùa có cái linga!" cho nó... có văn hóa.

Từ Quy Nhơn, bạn đi theo quốc lộ 19, qua tỉnh lộ 640 gập ghềnh khoảng hơn 20 km thì tới xã Phước Hòa, huyện Tuy Phước. Đi thêm khoảng 5 km nữa trên con đường làng nhỏ hẹp qua thôn xóm, lũy tre, cánh đồng là bạn tới thôn Thanh Trúc. Ở đó có một ngôi chùa khá lớn và đẹp, tên chùa Thiên Trúc.

Khung cảnh đồng quê trước chùa