Một video clip hướng dẫn người già sử dụng Facebook. Nguồn MVVP TV.
Có lẽ sau Zalo và YouTube, Facebook là ứng dụng được người già tham gia hào hứng nhất. Tuy nhiên, hành vi và mục đích sử dụng Facebook của người già có sự khác biệt rất rõ rệt so với giới trẻ.
Bao nhiêu % người già dùng Facebook?
Ước chừng 70% người già tiếp cận Internet có dùng Facebook. Nếu xác định rằng 65% người già trên 65 tuổi có tiếp cận Internet thì số người già dùng Facebook là 70% x 65% = 45,50%. Thôi, cứ tạm coi như 50% người già có xài Facebook đi.
Tuy rằng số người già có tài khoản Facebook của riêng mình khá đông nhưng không phải ai cũng thường xuyên vô Facebook. Theo tui, có thể tạm chia làm 3 nhóm như sau:
25% số người có tài khoản Facebook nhưng vài ba tháng mới đụng tới một lần, hoặc không bao giờ đụng tới luôn. Có người quên password đăng nhập và tài khoản Facebook đó cho đi vào cõi hư vô luôn. Những người này được con cái thiết lập giúp tài khoản Facebook cho biết với người ta, nhưng không thiết tha gì đến việc sử dụng hoặc không biết thao tác.
50% số người có tài khoản Facebook nhưng mỗi tháng chỉ đăng nhập và tương tác một vài lần. Cũng có trường hợp thường xuyên đăng nhập nhưng chủ yếu chỉ để xem trên Facebook đang diễn ra chuyện gì chớ không comment hay bấm Thích gì hết. Đây là những người khai thác Facebook nhưng không ghiền Facebook.
25% số người thường xuyên đăng nhập và tương tác trên Facebook. Đây là những người ít nhiều có thể coi là ghiền Facebook (tui nằm trong số này 😃). Chính những người này tạo nên kho thông tin đồ sộ trên Facebook. Có nhiều thông tin lý thú, có giá trị nhưng cũng vô số thông tin coi qua rồi bỏ, không coi càng khỏe.
Họ làm gì trên Facebook?
- Đi tìm quá khứ: Kết nối lại với bạn bè cũ, đồng đội, đồng nghiệp. Đây là mục đích mang tính nhân văn và có ý nghĩa lớn nhất đối với người cao tuổi. Sau nhiều thập kỷ mất liên lạc vì nhiều lý do, Facebook trở thành công cụ thần kỳ giúp các ông bà lão tìm lại bạn học thời phổ thông/đại học, đồng đội cũ thời quân ngũ, hoặc đồng nghiệp ở cơ quan cũ. Họ rất tích cực tham gia các Group như Hội đồng hương, Hội cựu sinh viên, Hội cựu chiến binh, Hội hưu trí... Đây là nơi họ tìm thấy sự đồng cảm, cùng nhau ôn lại ký ức thời thanh xuân và cập nhật tình hình sức khỏe của nhau. Cũng không ít người đi tìm tương lai, tức làm quen bạn mới để có người trò chuyện.
- Theo dõi đời sống của con cháu, đặc biệt là con cháu ở xa. Họ ít khi đăng bài nhưng lại rất chăm chỉ thả tim, bấm Like và để lại bình luận dưới mọi bức ảnh của cháu, như: "Cháu nội của ông dạo này lớn quá", "Đi học về nhớ ăn uống đầy đủ nha con"... Facebook giúp họ vơi đi cảm giác giác cô đơn và khoảng cách địa lý với thế hệ trẻ trong gia đình.
Facebook là nơi ông bà già tìm vui với con cháu. Ảnh minh họa tạo bởi ChatGPT
- Cập nhật tin tức xã hội: Người già dùng Facebook như một trang báo tổng hợp. Họ thích đọc các tin tức thời sự, tình hình giao thông, thời tiết, hoặc các sự kiện nổi bật trong nước.
- Chia sẻ cảm xúc, nhật ký sống và "Triết lý tuổi già": Đối với nhóm người già chủ động gõ phím tốt, họ coi Facebook như một cuốn nhật ký công khai để: Đăng ảnh sinh hoạt đời thường, chia sẻ lời hay ý đẹp, thơ ca, chia sẻ lại các bài viết về triết lý nhân sinh, đạo lý làm người, lời Phật dạy... để gửi gắm góc nhìn sống cho con cháu và bạn bè.
- Lưu giữ kỷ niệm: Tính năng nhắc lại bài viết cũ của Facebook được người già yêu thích. Họ thường xuyên chia sẻ lại các bức ảnh cũ kèm theo những dòng trạng thái bồi hồi, xúc động.
Facebook là nơi khoe những chuyến đi du lịch của ông bà già về hưu. Ảnh minh họa tạo bởi ChatGPT
Ở đây cần nói thêm về một số người tích cực nổi trội trong số 25% số người thường xuyên đăng nhập và tương tác trên Facebook. Đa số nội dung họ đưa lên Facebook là những thông tin vô thưởng vô phạt, như mỗi khi đi uống cafe với ai đều đăng ảnh lên để báo cáo, như thường xuyên đăng ảnh du lịch đó đây lên để khoe khoang... Bên cạnh đó là một số ít, rất ít, những người đăng nội dung thu hút rất đông nguời đọc và chia sẻ, từ đó tạo ảnh hưởng rất lớn và khiến ta có cảm giác đó là rất nhiều người. Đó là các KOL.
Những KOL này là những người có nhiều kiến thức, kinh nghiệm và uy tín trong các lĩnh vực cụ thể như: y tế (bác sĩ), giáo dục (giáo sư, giáo viên), pháp luật (luật sư), kinh tế, văn hóa - nghệ thuật, khoa học kỹ thuật... Để đạt được những điều này (nhiều kiến thức, kinh nghiệm và uy tín) hầu như họ phải là những người già.
Khác với KOL trẻ thường hướng tới mục đích thương mại hay nổi tiếng nhanh, mục đích của các cựu chuyên gia KOL thường mang tính tinh thần và cống hiến nhiều hơn. Họ có nhu cầu được cống hiến và khẳng định giá trị bản thân, lan truyền tri thức chuẩn xác, kết nối và sẻ chia.
Mặc dù số lượng chỉ đếm trên đầu ngón tay so với hàng triệu cụ già chỉ lướt Facebook để xem ảnh cháu hay chúc tụng hoa lá, nhưng nhóm cựu chuyên gia KOL lại là những người tạo ra giá trị nội dung chất lượng nhất và định hình văn hóa ứng xử văn minh nhất cho cộng đồng người cao tuổi trên không gian mạng Việt Nam hiện nay.
Phạm Hoài Nhân
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét