Hoa cao su. Ảnh: Báo Đồng Nai
Nghĩ cũng tội, cao su thì ai cũng biết, cây cao su nhiều người biết, rừng cao su mùa rụng lá thì mấy ông thợ chụp ảnh đều biết, nhưng hoa cao su thì chẳng mấy ai biết trừ dân sống ở vùng trồng cao su.
Mà cũng phải thôi, bởi vì hoa cao su đâu có nồng nàn như hoa sữa (để vừa được khen vừa được chửi, đàng nào cũng nổi tiếng), cũng đâu có rực rỡ như hoa hồng, vàng thắm như hoa mai. Hoa cao su nở thành từng chùm, màu trắng ngả sang vàng ngà, ở tít trên cao. Hương thơm thì nhè nhẹ tỏa lan. Cái gì cũng chút chút, nhẹ nhàng...
Hoa cao su. Ảnh: Báo Thanh niên, lấy từ Shutterstock
Ấy, nhưng mà cũng có bài hát ca ngợi hương hoa cao su đó nghen. Bài hát này lại không phải viết về Đồng Nai mà là viết về Sông Bé. Đó là bài Sông Bé đêm ngát hương của nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu sáng tác khoảng năm 1982 (khi đó còn tỉnh Sông Bé). Bài hát bắt đầu bằng:
Trăng vừa lên
Hoa cao su lâng lâng tỏa hương thơm làn tóc em
Ngạt ngào trong gió đêm
Đang gọi mùa xuân đến
và ngợi ca cây cao su:
Cao su nhuộm xanh xóm làng
Màu xanh xanh mãi bạt ngàn.
Bài hát Sông Bé đêm ngát hương. Trình bày: Ngọc Kiều Oanh
Có lẽ bài hát này thuộc dạng địa phương đặt hàng cho nhạc sĩ sáng tác rất thịnh hành vào đầu thập niên 1980, như Trần Long Ẩn với Đêm thành phố đầy sao sáng tác về Biên Hòa, Nguyễn văn Tý với Dáng đứng Bến Tre sáng tác về Bến Tre...
Thành thật mà nói, bài hát này không nổi trội lắm nên ít người biết đến chớ không được như những bài hát thí dụ tui kể ở trên. Dù sao thì cũng có một thời bài Sông Bé đêm ngát hương được trình diễn rất nhiều trong các hội diễn văn nghệ ở Sông Bé.
Hoa cao su. Ảnh: eminhatban.vn
Từ hoa rồi đến trái. Trái cao su lại càng ít được biết tới hơn nữa. Đây là trái nang có 3 miếng vỏ ghép thành 3 buồng, mỗi nang một hột hình bầu dục hay hình cầu. Khi trái còn non thì vỏ có màu xanh chứa nhiều mù, đến khi trái chín thì có màu nâu nhạt. Trái chín tự tách vỏ, hột cao su bắn ra ngoài. Trái cao su hình thành, phát triển, cho đến khi chín kéo dài 19 – 20 tuần.
Trái cao su. Ảnh: eminhatban.vn
Bây giờ tới hột cao su. Như trên đã nêu, khi trái cao su đã chín già nó sẽ tự nổ tách hột, tạo ra các tiếng kêu lách tách và hột cao su sẽ bay từ trên cao xuống đất.
Hột cao su. Ảnh: Wikipedia
Trái khô và hột cao su. Ảnh: Wikipedia
Hột cao su như trong hình trên, có hình dạng giống cái trứng cút nhưng lớn hơn, chiều dài khoảng 2 cm. Hột có màu nâu lợt điểm những vệt màu nâm sậm hơn. Vỏ cứng và láng bóng.
Những hột này đối với nhiều người có thể là lạ, nhưng đối với dân Long Khánh (và các xứ sở trồng cao su khác) thì không lạ. Chẳng những vậy, nó còn gắn với nhiều kỷ niệm tuổi thơ.
Hàng năm cứ độ khoảng tháng này hoặc trước một ít gì đó, những trái cao su già sẽ nổ lách tách và những hột này từ trong trái văng ra, rớt đầy trong rừng cao su.
Con nít vô lô cao su lượm về chơi. Cũng chẳng có gì cao siêu ghê gớm, nhưng hồi xưa hổng có game trên máy tính để chơi nên vậy cũng vui rồi. Chỉ là cái hột nó cứng, láng nên nghĩ ra những trò phù hợp. Chẳng hạn đập hột cao su với nhau, ai bể thì thua; lăn hoặc búng hột cao su giống như chơi bắn bi.... Có khi chỉ đơn giản là chà hột cao su xuống nền xi măng cho nó nóng lên rồi áp vô người nhau để chọc phá... (Còn chơi nhiều thứ lắm, ai nhớ thì kể ra dùm).
Một trò chơi thuộc dạng cao cấp hơn là dùng hột cao su kết hợp với nan tre để chế tạo thành các món đồ chơi thủ công như chong chóng quay, như thể hiện trong clip này:
Cũng có nhiều người đi lượm hột cao su về bán (thường là cho người ta ép dầu). Hiện giờ tui thấy trên mạng vẫn có chỗ rao thu mua với giá 4.000 đ/kg.
Tui đang suy nghĩ coi bây giờ mình nên vô lô cao su lượm hột về chơi hay bán đây. Hình như cái nào cũng không ổn. Mọi người góp ý cho tui với. Nhanh nhanh kẻo sắp hết mùa rồi.
Phạm Hoài Nhân
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét