20 thg 11, 2026

Có những loài cây mang tên Cọp

Bữa nay ta chuyển qua các loại cây có tên cọp (hoặc hổ, hùm) nghen.

Trong số các loại cây có tên như vậy chắc cây lưỡi cọp (hoặc lưỡi hổ) là quen thuộc nhất. Lưỡi cọp là loại cây cảnh kinh điển được trồng rất nhiều trong nhà. Không chỉ được xem là một loại cây có tác dụng phong thủy mà nó còn đem lại những giá trị thực tiễn giúp thanh lọc không khí và trang trí nhà cửa.

Có hẳn một chi thực vật là chi Lưỡi cọp (hổ), Sansevieria, thuộc họ Asparagaceae. Chi này có đến khoảng 70 loài. Thường gặp nhất ở Việt Nam là các loài sau:

Cây Lưỡi cọp vàng – Sansevieria trifasciata Laurentii: 
Là loại cây lưỡi cọp quen thuộc nhất, được trồng khắp nơi ở Việt Nam. Cây lưỡi cọp vàng có lá vươn dài đến 80 - 90 cm, bản lá rộng 8 - 9 cm, như những thanh kiếm hướng thẳng lên trời, có viền vàng ngoài mép lá.

Cây lưỡi cọp vàng. Ảnh: mowgarden.com

18 thg 11, 2026

Chuyện cái giếng nước ở chùa Bửu Phong

Chùa Bửu Phong là một ngôi chùa cổ, di tích cấp quốc gia ở phường Trấn Biên, TP Đồng Nai. Chùa nằm trên núi Bình Điện, một ngọn núi thấp có chiều cao khoảng 60 met. Trên lối lên chùa Bửu Phong có một giếng nước nhỏ. Có 2 câu chuyện mang màu sắc huyền thoại về giếng nước này.

Giếng cổ và tượng thờ Bồ Tát Quán Thế Âm ở chùa Bửu Phong. Ảnh: Phạm Hoài Nhân, 2026

12 thg 11, 2026

Mít tố nữ Phú Hội

Từ hồi tui còn nhỏ xíu, tui đã nghe nói mít tố nữ là loại trái cây đặc sản của Long Khánh. Cho đến giờ đa số thông tin trên báo chí, trên mạng Internet cũng vẫn cho rằng Long Khánh là quê hương của mít tố nữ, tuy nhiên thời buổi thông tin nhiều như hiện nay (và tui thì già rồi chớ không còn con nít nữa) có lẽ cần đắn đo một chút khi xác định lại điều đó.

Long Khánh vẫn là nơi trồng nhiều mít tố nữ, nhưng bên cạnh đó còn có những nơi khác nổi tiếng không kém như mít tố nữ Lái Thiêu (Bình Dương), mít tố nữ Long Thành... Và đặc biệt là trong bài Mít tố nữ Phú Hội (viết năm 2006), anh Bùi Thuận cho thấy rằng ông tổ của cây mít tố nữ ở Phú Hội, Nhơn Trạch chớ không phải Long Khánh.


Bài viết sau đây của anh Bùi Thuận đăng trên báo Đồng Nai năm 2006 và được in lại trong tập sách Đậm đà hương vị Đồng Nai, xuất bản năm 2013. Hình minh họa do tui thêm vô cho nó... màu mè.

Phạm Hoài Nhân

7 thg 11, 2026

Báo cáo e-Conomy SEA 2026: Việt Nam bứt phá trở thành nền kinh tế số tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á

Google, Temasek và Bain & Company vừa công bố Báo cáo thường niên e-Conomy SEA 2026. Dưới đây là nội dung báo cáo, phần Việt Nam, do Google tổng hợp.

Báo cáo e-Conomy SEA 2026: Việt Nam bứt phá trở thành nền kinh tế số tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á, dự kiến đạt 49 tỷ USD trong năm 2026, dẫn đầu khu vực về mức độ gắn kết với AI hàng ngày

6 thg 11, 2026

Có những loài cây mang tên Khỉ

Loài cây mang tên Khỉ mà tui nghĩ đến trước tiên là cây Sọ khỉ. Nhớ hồi nẳm, khi tìm hiểu kỷ lục về cây to nhất Sài Gòn còn sống tui được biết đó là cây sọ khỉ có danh số 1552 trong Thảo cầm viên Sài Gòn. Tui bèn đi vô đó và chụp hình cây Sọ khỉ đó như sau.

Đây là cây sọ khỉ có danh số 1552.

4 thg 11, 2026

Có những loài cây mang tên Lân

Vì đã nhắc đến những loài cây mang tên Long (Rồng) nên sẵn tiện xin kể những loài cây mang tên Lân, dù rằng số cây mang tên Lân không nhiều.

Trong số đó, trước tên xin kể đến cây Đầu Lân hay Ngọc Kỳ Lân. Nơi tui gặp cây/hoa này lần đầu là Thảo cầm viên Sài Gòn.

1 thg 11, 2026

Cơm nguội, có vô số loài cây tên cơm nguội!

Trong những bài viết vừa qua, tui đã kể ra được 3 loài cây mang tên cơm nguội. Đó là: 
  • Cây cơm nguội đường phố ở Hà Nội, được nhắc đến trong lời ca "cây cơm nguội vàng, cây bàng lá đỏ: của Trịnh Công Sơn. Cây này có tên khoa học là Celtis sinensis Pers.
  • Cây cơm nguội trong bài thơ Bông cơm nguội của Mường Mán, là cây dạng bụi, cao khoảng 1,5 - 2 met. Có tên khoa học là Ardisia quinquegona Blume, thuộc họ Đơn nem Myrsinaceae.
  • Cây cơm nguội, còn có tên là cây nổ, có ở Long Khánh quê tui. Cũng là cây dạng bụi, cao khoảng 1,5 - 2 met. Có tên khoa học là Flueggea virosa, thuộc họ Thầu dầu - Euphorbiaceae.
Vậy còn cây gì mang tên cơm nguội nữa không?

31 thg 10, 2026

Hái bông cơm nguội bên thềm cũ

Không phải chỉ đến bài Nhớ mùa thu Hà Nội cây cơm nguội mới được nhắc đến trong thơ ca. Từ trước 1975, ở miền Nam nhà thơ Mường Mán đã có bài thơ Bông cơm nguội rất dễ thương như vầy:

BÔNG CƠM NGUỘI

Hái bông cơm nguội bên thềm cũ
Nhớ thuở quế trầm chưa mất nhau
Loài hoa anh tặng em ngày ấy
Giờ hết nguội rồi bỗng biết đau.

Người đọc có thể không biết bông cơm nguội là bông gì, hình dáng ra sao, có hương thơm không, nhưng chỉ hai chữ cơm nguội là đã gợi lên cảm giác cũ kỹ, mộc mạc, xa vắng. 

Nhà văn, nhà thơ Mường Mán còn là họa sĩ và nhà biên kịch. Ông vừa qua đời ngày 28 tháng 1 năm nay. Ảnh: Facebook PHUC DIEN KIM

30 thg 10, 2026

Nhớ cây cơm nguội

Trong bài Nhớ mùa thu Hà Nội, Trịnh Công Sơn nhớ:

Hà Nội mùa thu, cây cơm nguội vàng, cây bàng lá đỏ
Nằm kề bên nhau, phố xưa nhà cổ, mái ngói thâm nâu

Cây bàng lá đỏ thì tui thấy nhiều rồi, còn "cây cơm nguội vàng" tui tò mò muốn biết nó ra làm sao. Ra Hà Nội đi loanh quanh, hổng có ai chỉ nên tui chả biết cây cơm nguội là cây nào!

Chán, tui về quê nhà Long Khánh kiếm cây cơm nguội. Ở Long Khánh cây cơm nguội thiếu gì, như trong hình nè.

Cây và trái cơm nguội, tức trái nổ. Ảnh: Phạm Hoài Nhân

Một thuở quế trầm

Truyện ngắn của Hoàng Nga

MỘT THUỞ QUẾ TRẦM

Hái bông cơm nguội bên thềm cũ
Nhớ thuở quế trầm chưa mất nhau
Mường Mán

Anh ở trọ đầu đường nhà Mẫn. Căn nhà có cái gác lửng thâm thấp. Anh treo một chậu trầu bà ở góc tường. Anh nói trầu bà dễ trồng, không cần chăm sóc nhiều, chỉ tưới một ít nước là đủ sống cả tuần. Nói thêm, có chút xanh lá để đỡ nhớ quê. Mẫn kỳ kèo bắt anh kể chuyện quê. Anh nói có gì đâu để kể, nhưng Mẫn cứ nhèo nhẹo đòi cho đến lúc anh phải chịu thua. Anh bảo nhà anh ở Huế, không sống với mạ và các em. Mẫn hỏi sao vậy. Anh nói ở quê anh không có trường trung học đệ nhị cấp, phải lên phố, và như vậy thì cũng phải xa nhà, cũng phải đi trọ nhà người mà chưa chắc được nhận vô Quốc Học, trong khi ở thị xã này anh đã đậu vào trường công lập lớn nhất, nên ba anh quyết định thuê chỗ trọ ấy cho anh.

Hình minh họa, lấy từ tranh vẽ của Hoàng Nga dùng làm bìa sách Rừng núi bạt ngàn. Không liên quan đến nội dung truyện, chỉ đăng lên vì... không có hình gì khác để đăng.

26 thg 10, 2026

Có những loài cây mang tên Rồng

Khi nói đến những loài cây mang tên chim, cái tên được nhắc đến đầu tiên là Phượng, và điều đó khiến tui nhớ đến một con vật thần thoại khác thường đi đôi với Phượng. Đó là Rồng.

Xương rồng trên bãi biển Cổ Thạch. Ảnh: Phạm Hoài Nhân

Loài thực vật mang tên rồng được nghĩ đến trước tiên ắt hẳn là cây xương rồng. Xương rồng thì rất quen thuộc với mọi người và có vô số loại. Chỉ tính xương rồng làm kiểng thôi chắc cũng hàng trăm loại, do đó không có thời giờ liệt kê ra hết các loại xương rồng đâu.

22 thg 10, 2026

Từ hoa đến hột cao su

Mấy ngày nay thấy mọi người nhắc đến hoa sữa nhiều quá làm tui cũng muốn đu trend theo. Nhưng tui không nói đến hoa sữa đâu, chỉ nói đến một loài hoa đặc trưng ở Long Khánh quê tui mà chẳng mấy người biết tới. Đó là hoa cao su.

Hoa cao su. Ảnh: Báo Đồng Nai

Nghĩ cũng tội, cao su thì ai cũng biết, cây cao su nhiều người biết, rừng cao su mùa rụng lá thì mấy ông thợ chụp ảnh đều biết, nhưng hoa cao su thì chẳng mấy ai biết trừ dân sống ở vùng trồng cao su.

Mà cũng phải thôi, bởi vì hoa cao su đâu có nồng nàn như hoa sữa (để vừa được khen vừa được chửi, đàng nào cũng nổi tiếng), cũng đâu có rực rỡ như hoa hồng, vàng thắm như hoa mai. Hoa cao su nở thành từng chùm, màu trắng ngả sang vàng ngà, ở tít trên cao. Hương thơm thì nhè nhẹ tỏa lan. Cái gì cũng chút chút, nhẹ nhàng...

21 thg 10, 2026

Đi lông bông gặp nấm

Tui đi chơi lông bông ở Đồng Tháp thì bắt gặp mấy cây nấm này mọc trên những khúc cây bên bờ rạch.


Hỏi, thì được bạn tui nói đó chắc là nấm vân chi đỏ. Nhận diện nó ở hình cánh quạt, bề mặt phủ các đường vân màu đỏ cam, mọc thành từng cụm trên thân gỗ mục, không có cuống, bề mặt có các vòng đồng tâm và lớp lông mịn.

19 thg 10, 2026

Google mở rộng việc sử dụng công cụ SynthID Detector cho mọi người

Hiện nay các công cụ AI ngày càng hiệu quả và dễ xài, khiến cho lắm khi ta chẳng biết đâu là hình/nhạc thật đâu là hình/nhạc được tạo/sửa bằng AI.

Trước tình hình đó, từ năm 2023 Google đã sử dụng một công cụ đặc biệt để ghi dấu sản phẩm được tạo bằng AI, gọi là SynthID. Google cho biết, đến nay, họ đã "đóng dấu bản quyền" cho hơn 180 tỷ hình ảnh và video, cùng với 240.000 năm nội dung âm thanh.

18 thg 10, 2026

Có những loài cây mang tên Chim

Nói đến những loài cây mang tên gà, vịt rồi thì không thể bỏ quên các loài cây mang tên chim, nhưng chắc chỉ gom chung tất cá các loài chim vào một bài chớ không thể kể ra từng loài (sơn ca, họa mi, sáo...) được.

Chim phượng

Cây mang tên chim được nhắc đến nhiều nhất có lẽ là loài cây mang tên một loài chim không có thật: Chim Phượng.


Loài hoa có hình dáng và tên là đuôi con chim phượng được nhắc đến rất nhiều trong, thơ, văn, nhạc:

Chùm phượng vĩ em cầm là tuổi tôi 18,

Nào là Phượng hồng, Nỗi buồn hoa phượng, Phượng yêu, Thành phố hoa phượng đỏ...

15 thg 10, 2026

Kẻ bắt giữ mặt trời

Thời đại hiện nay là thời đại của trí tuệ nhân tạo (AI). Các đại gia công nghệ đua nhau tạo ra các mô hình AI thông minh hơn, hiểu biết nhiều hơn, xử lý nhanh hơn. Google cũng vậy. Nhưng bên cạnh cuộc đua tạo ra AI siêu việt hơn, họ đang lao vào một cuộc chiến khác có liên quan đến AI nhưng không phải tạo ra AI nhanh hơn!

Nhận thấy rằng các mô hình AI đòi hỏi lượng điện năng tiêu thụ và đất đai rất lớn cho trung tâm dữ liệu mặt đất, Google đưa ra dự án đưa hạ tầng tính toán lên vũ trụ giúp tận dụng nguồn năng lượng sạch không giới hạn và giảm tải cho hạ tầng Trái Đất. Dự án mang cái tên khá... ngông cuồng: Suncatcher Project (Kẻ bắt giữ mặt trời)!

14 thg 10, 2026

Có những loài cây mang tên Vịt

Nói đến những loài cây mang tên Gà mà không nói đến những loài cây mang tên Vịt thì sợ vịt nó buồn.

Có một loài cây tên trứng vịt đã được tui nhắc tới trong bài Khi cây đẻ trứng. Xin trích lại như sau:

Ngoài cây trứng gà còn có... cây trứng vịt!

10 thg 10, 2026

Có những loài cây mang tên Gà

Sau khi xem qua những loài cây trái có tên liên quan đến chó, mèo, heo, bò, bữa nay ta xem tiếp những loài cây trái, hoa cỏ có tên liên quan đến gà.

Trước tiên là nhắc lại cây/trái trứng gà đã kể ra trong bài trước (Khi cây... đẻ trứng)

9 thg 10, 2026

4 trên 10 nhân viên dùng AI hàng tuần

PwC (PricewaterhouseCoopers) là một trong bốn công ty kiểm toán và tư vấn hàng đầu thế giới (thuộc nhóm Big 4, cùng với Deloitte, EY và KPMG). Ngoài nhiệm vụ kiểm toán PwC thường xuyên thực hiện các nghiên cứu và báo cáo quy mô toàn cầu (như PwC Global Working Survey hoặc CEO Survey) nhằm mục đích tư vấn Quản trị & Chiến lược. Báo cáo sau đây do PwC thực hiện khảo sát trên 49.364 người lao động ở 48 quốc gia từ tháng 5 đến tháng 6 năm 2026. Nội dung khảo sát nhằm xác định thực trạng áp dụng AI tại nơi làm việc và những rào cản chính ngăn cản nhân sự tiếp cận công nghệ này.

Biểu đồ sau đây cho thấy hiện trạng sử dụng AI của người lao động trên toàn thế giới trong 12 tháng qua.

8 thg 10, 2026

Có những loài cây mang tên Bò

Khi tò mò tìm hiểu, tui thấy có rất nhiều loài cây mang tên chó, mèo, heo... Tui nghĩ cũng sẽ có rất nhiều loài cây có tên liên quan đến con bò. Vậy mà ngạc nhiên chưa, ChatGPT chỉ tìm được một loài cây có tên bò thôi. Đó là cây móng bò.

Cây móng bò ở công viên Nguyễn văn Trị, phường Trấn Biên, Đồng Nai